De dood

De dood is hier omgeven met ceremonies. Zaterdag was ik bij een condoléance voor een moeder van een vriendin van ons. Ze gaf leiding aan wat hier "een goede familie" heet. Ze had drie dochters op de wereld gezet en liet een man achter. Allen waren goed terecht gekomen en de moeder deed veel voor minder bedeelden. Net zoals in Nederland is kanker hier een belangrijke doodsoorzaak.

In Iran gaan de doden binnen 24 uur de grond in, zoals islamitische tradities voorschrijven. Daarna volgen dagen van open huis voor iedereen die deelneming wil betuigen. "Geen bezoek en geen bloemen", is ondenkbaar in Iran. Newsha en ik staken schril af met ons boeketje van 15.000 toman (14 euro). Er waren gigantische witte bloemstukken, vastgewerkt op houten standaards. Mannen gingen rond met thee en dadels. Kinderen speelden op de vloer en de drie dochters huilden en lachten. Mobiele telefoons gingen links en rechts af. Op tafel stond een prachtige foto van moeder.

De aanwezigheid van portretten van de overledende geeft me altijd een brok in de keel. Die persoon komt nooit meer terug, dat weet je als je het portret ziet. En dat is ook precies de functie ervan. Iraniërs hebben geen problemen met het tonen van emoties.

Vlak na het uitbreken van de Irak oorlog in 2003 begeleidde Newsha en ik het lichaam van een bevriende Iraanse fotograaf terug naar Iran. Hij was in Noord-Irak op een mijn gestapt. In Teheran hadden honderden mensen zich verzameld. Er werd op straat openlijk en hard gehuild. Veel mensen droegen foto's mee van de dode. Het werd een soort parade; een laatste afscheid dat de wereld nog één keer moest laten zien wie er naar het paradijs was vertrokken.