Darius. Man van het jaar 521 v. Chr.

Omdat er veel te weinig aandacht is voor de glorietijd van Iran, hier een gastbijdrage van Jona Lendering, dé expert in Nederland op het gebied van de Iraanse historie:

Ahmadinejad is dus geen 'Man van het Jaar' geworden, maar de Iraniërs zullen zich daar niet echt zorgen om maken. Want als er één iemand de wereld met stomheid heeft geslagen om wat hij allemaal in één jaar presteerde, dan was het een andere Iraniër: koning Darius de Grote (522-486 v.Chr.).

Het jaar in kwestie begon op 29 september 522, toen hij een einde maakte aan het leven en heerschappij van Gaumata, die enkele maanden eerder door een staatsgreep aan de macht was gekomen. Dus werd Darius zelf koning van een rijk dat zich op dat moment zou hebben uitgestrekt van Egypte tot Afghanistan, ware het niet dat de tweede coup in zeven maanden een kettingreactie van opstanden uitlokte, zodat de macht van de nieuwe vorst niet werkelijk ver reikte.

In de Behistuninscriptie vertelt de Perzische koning hoe hij eerst Irak opnieuw onderwierp, het rijkste gebied in het Midden-Oosten. Hoogstpersoonlijk doodde hij zijn voornaamste tegenstander. En toen brak de hel los.

In wat nu Iran heet, leefden destijds verschillende volken, waarvan de Perzen er maar één waren. In het zuidwesten leefden de Elamieten, in het noordwesten de Meden en in het noordoosten de Parthen. Na de herovering van Irak door Darius kwamen ook zij in opstand, samen met een half dozijn andere volken die ooit door de Perzen waren onderworpen. Darius versloeg ze allemaal en kon zonder overdrijving beweren dat hij in één jaar negentien veldslagen had gewonnen.

De wereld was met stomheid geslagen. Er waren geen experts die het nieuws konden duiden, maar in het verre Israël noteerde de profeet Nahum dat alle volken zich stil hielden. En nog elk jaar vergapen tienduizenden toeristen zich in de hoofdstad van Darius, Persepolis aan de reliëfs bij zijn troonzaal. Ze zien daar 23 volken die de grote koning met Now Ruz geschenken komen brengen. Wellicht dat de huidige Iraanse president daar ook van droomt, maar dan heeft hij nog een lange weg te gaan.