Scoop: Arie Haan naar Perspolis

Vers van de pers! De Nederlandse voetbaltrainer Arie Haan gaat leiding geven aan het Iraanse voetbalteam Persepolis (wat officeel Pirouzi heet).

Een aantal jaar geleden was Haan ook al in Iran toen hij werd gevraagd voor de positie van bondscoach. Toen deed hij het niet omdat de trainingsfaciliteiten onder de maat waren. Dat is nu anders en het Iraanse nationale team heeft zich zelfs als een van de eerste landem geplaatst voor het WK van 2006. Volgens een welingelichte bron krijgt Haan wellicht een dubbelfunctie en gaat hij ook het nationale team leiden. Als hij wordt gevraagd zou hij de vijfde Nederlandse coach op het WK worden.

Morgen arriveert Haan in Iran. Daar kennen ze hem ook nog van zijn spel tegen Iran in 1978 (WK Argentinië: 3-0) voor Nederland. Dit nieuws is nog niet volledig bevestigd, dus ik waag een gokje.

Kunststof

Fantastische verjaardag gehad, bijgekomen en nu weer aan de slag. Het leven is anders als dertiger: mensen nemen me serieus! Morgen zit ik in het radioprogramma Kunststof van 19:00 tot 20:00 op Radio 1 (staatsomroep). Dat zal wel weer stotteren worden over Iran en ik ben ook nog eens hees.

1976

Iedereen die in 1976 is geboren, wordt dit jaar 30. Deze vrijdag is het voor mij zo ver. Vanaf maandag wordt deze blog weer bijgehouden. Donderdag ben ik weer in Teheran, inshallah.

Nabavi

Voor wie verder wil luisteren dan de gebruikelijke slogans over Iran, raad ik dit artikel aan, geschreven door Ebrahim Nabavi. Ik ken deze Iraanse satiricus nog uit Iran, voordat hij Teheran voor Brussel verruilde. Eind december won hij terecht een van de Prins Claus prijzen.

Door zijn satirisch talent is Nabavi veel invloedrijker dan de meeste Iraanse vluchtelingen. We gaan nog veel van hem horen, hoop ik.

NL: feestagenda

Het fijne van Nederland is natuurlijk dat er op iedere straathoek een kroeg is. In afwezigheid van Newsha kan ik ongestoord uitgaan. Deze week in Amsterdam bezocht ik 'barretje Lexington'. Barretje Lexington zit vol met onroerend goed jongens en mensen als ex-heineken ontvoerder Willem Holleerder. Het is weer eens wat anders dan de Iraanse dansfeestjes.

Willem Holleerder heb ik niet gezien, maar er was wel een man met een keppeltje op en die zei: "vroeger werkte ik voor Levis" Tegenwoordig deed hij ander werk: "nu ben ik psychiatisch patiënt.", vervolgde hij vrolijk. Ze lopen ook maar los daar in Amsterdam. Samen met collega Conny Mus van RTL (Midden-Oosten) hadden we flinke aanhang. Dat zilvervosje om zijn nek was van onze vriendinnen. Ook voor mijn vrienden Jan-Dirk van der Burg (Parool) en Bor Beekman (VK) was dit weer eens een andere setting. Het was een groot succes.

In Leiden later die week was het weer raak. Iran lijkt even heel ver weg, zeker door een fisheyelens.

Nog een punt van orde: ik heb uiteindelijk heel leuk gelunched met de man van de bank. Nu de ziektekostenverzekering nog!

Dromen

Ik ben nu 24 uur in NL en het is een gekkenhuis. Ik heb nog niet ontbeten, een lichte kater en moet zo weer de deur uit. Newsha belde net dat ze nog twee dagen later komt omdat ze een fotoklus heeft. Daar gaat onze 'vakantie'.

Ik hoor net op RTL7 dat de "NS het beste spoorbedrijf van Europa" wil worden; gelukkig zijn er nog mensen met dromen in deze wereld. Verder ga ik anti-vogelgriep pillen kopen. Iedereen krijgt vogelgriep in mijn regio. Nog even en het is ook in Iran. Zo'n nachtmerrie kunnen nog wel erbij gebruiken naast de kerndiscussie. Meteen maar voor de hele familie inslaan.

TEH-AMS

Omdat er even een tijdelijke wapenstilstand is in de discussie over Iran's kernprogramma, maak ik van de gelegenheid gebruik om even naar Nederland te komen. Op 2 februari gaan we weer beginnen met een 'spoedvergadering' van het Internationaal Atoom Energie Agentschap

Dat is leuk, maar er is ook veel te missen hier. Zo sneeuwt het af en toe flink, wat erg lachen is in Teheran. Qua verkeer loopt alles dan in de soep. Laatst hadden we een sneeuwballen gevecht, waarvoor zelfs Newsha en Hamila naar buiten kwamen. Het was een dolle boel hier in de 'As van het Kwaad'

In Nederland staan me allerlei vervelende afspraken te wachten. Ik noem een bank, ik noem een belastingadviseur, gedoe met ziektenkosten: ik word al moe als ik er aan denk. Gelukkig zijn er ook een heleboel vrienden/familieleden die ik al vier maanden niet heb gezien. Dat maakt het de nachtvlucht met Iran Air zeker wel weer waard.

Exit CNN

Het doek is -weer- gevallen voor de Amerikaanse nieuwszender CNN, ze mogen niet meer werken in Iran. Afgelopen zaterdag had hun correspondent Christiane Amanpour nog het hoogste woord tijdens de persconferentie met president Ahmadinejad. Volgens de conservatieve krant Jam-e Jam zag Amanpour er "walgelijk" uit met haar slecht zittende hoofddoek.

Dat was niet de reden waarom de journalisten van CNN worden verbannen. Heel Noord-Teheran draagt hoofddoeken alsof het te grote sjawls zijn, die toevallig over het hoofd vallen. Het probleem was erger. Tijdens de live persconferentie bleef de tolk van CNN Ahamdinejads woorden vertalen als nucleaire "wapens" in plaats van nucleaire "technologie". Een redelijk stomme fout, in deze kritische tijden. Ze hadden beter de tolk van het Iraanse ministerie van Buitenlandse zaken kunnen gebruiken, dan zit je tenminste goed. BBC deed dat wel.

De "walgelijke" Amanpour kan haar slecht zittende hoofddoek dus weer aan de wilgen hangen: Exit CNN in Iran. Het is overigens niet de eerste keer dat de zender toegang tot Iran wordt ontzegd. Onder het bewind van hervormer Mohammad Khatami mocht ze de laatste jaren ook niet meer naar binnen. Amanpour is half-Iraans. Haar vader werkte als diplomaat voor de sjah (ook geen voordeel in hedendaags Iran).

Ahmadinejad vs. Che

De Iraanse president Mahmoud Ahmadinejad positioneert zich meer en meer als een islamitische Che Guevara. Net als 'El Commandante' in de jaren 60, gebruikt hij zijn nieuwe positie en een internationale crisis om de machtsverhoudingen in de wereld aan de kaak te stellen.

Waar Guevara opkwam voor arme Latijns-Amerikanen en de door de Belgen onderdrukte Congolezen, heeft Ahmadinejad het vraagstuk over de Palestijnen nieuw leven ingeblazen. Beiden geven het 'imperialistische' westen de schuld van alles. Die verschuiven hun problemen naar arme landen, misbruiken ze en heersen over de wereld alsof ze meer rechten hebben dan anderen, zo vonden/vinden beide heren.

Ernesto 'Che' Guevara: "We kunnen niet onverschillig zijn over wat er elders in de wereld gebeurt. Een overwinning van ieder ander land over imperialisme is een overwinning van ons; net zoals ieder verlies van een land tegenover het imperialisme een verlies van ons is."

Mahmoud Ahmadinejad "Sommige landen regeren alsof ze meer rechten hebben dan anderen. Deze landen leven in de Middeleeuwen, maar ze willen regeren in de 21ste eeuw."

Natuurlijk was de een marxist en is de ander islamist, maar beiden zijn uiteindelijk populisten, ieder in hun eigen tijdperk. De problemen die ze exploiteren, ongelijkheid, armoede en onrecht zijn hetzelfde. De 'revolutie' is anders, de boodschap hetzelfde.

Ahmadinejad kijkt goed naar zijn collega's. Had Che een baret, hij heeft zijn speciale jas. Iedere revolutionair moet een baard hebben, gelukkig is deze toch al voorgeschreven voor de Iraanse leiders. Guevara is een internationaal icoon geworden. Ahmadinejad wordt steeds meer bewonderd vanwege zijn anti-westerse standpunten. In Iran, maar ook elders in het Midden-Oosten en de rest van de wereld. Charismatisch is hij niet, dus ik verwacht geen theemokken met zijn afbeelding bij de Blokker.

De Iraanse president maakt deel uit van een groep nieuwe leiders die allemaal het imperialisme (= Verenigde Staten) bestrijden. Gisteren noemde Ahmadinejad de speciale relatie tussen Iran en Venezuela. Zijn collega Hugo Chavez steunt Iran door dik en dun. Populisme is in opkomst, in Bolivia is een nieuwe president gekozen die alleen een leren jasje draagt.

Ik weet niet of er veel toekomst zit in revoluties. De leiders ervan verliezen vaak de realiteit uit ogen. Che werd neergeschoten in Bolivia, nadat hij in verschillende landen opstanden had gesteund (waaronder die van Laurent Kabila in Congo. Hij werd later een vreselijke dictator. Castro: hetzelfde verhaal). Ahmadinejad zei gisteren dat "De wereld Iran tien keer harder nodig heeft, dan Iran de wereld."

Als dat maar goed gaat...

Dreiging

De aanloop naar de oorlog in Irak was voor mij een spannend jongensboek. Newsha en ik waren al maanden voor de inval in maart 2003 in het noorden van dat land. Samen met andere journalisten kochten we generatoren, huurden huizen op de frontlinie en hamsterden dozen Pringles chips en vaten benzine.

We deden ons uiterste best om te voelen wat de lokale bevolking voelde. Maar het is toch anders als jij een satelliet-telefoon, gasmaskers en vervoer hebt, terwijl vluchtelingen uit Mosul en Kirkuk met paard en wagen door de regen trekken naar veiliger oorden.

Gisteravond, nadat de EU had voorgesteld om Iran naar de VN veiligheidsraad te verwijzen, betrapte ik me op mijn journalistieke reflex voor noodsituaties: "we moeten benzine opsparen, en voedsel, straks komen er misschien sancties", dacht ik bij mezelf.

Maar waar ik Irak binnen een paar uur kon verlaten mocht dat nodig zijn geweest, ben ik hier -naast journalist- ook onderdeel van de lokale bevolking geworden. Mocht er in Iran iets gebeuren dan kan ik me niet verschuilen in een anoniem hotel en dineren met collega's, zoals journalisten doen in vreemde landen. Ik heb die spullen dus eventueel ook nodig voor mijn schoonfamilie, de buren en de man in de lobby van mijn flat.

Niets wijst er nog op dat zulke tijden echt nabij zijn, maar het houdt me wel steeds meer bezig. Onze vakantie hebben we voorlopig maar een paar dagen uitgesteld.

Dansen op de vulkaan

Terwijl Iran en Europa steeds verder afglijden in hun crisis over Irans kernprogramma, gingen Newsha en ik er een dagje op uit. We waren uitgenodigd bij vrienden van vrienden die een huisje hebben net buiten Teheran.

Het sneeuwde en we hadden moeite de weg te vinden, totdat we opeens bij een zwaarbewaakt militair terrein in de bergen aankwamen. "We zijn fout gereden", concludeerde ik. Maar nee hoor, het feest was op de militaire basis. Hier kan alles, dus ik stelde geen vragen.

Terwijl we met onze gammele Nissan Patrol door de sneeuw ploegden, bekroop me het gevoel dat dit niet zomaar een basis was. Heel Iran staat vol met legerplaatsen en militair hekwerk. Maar deze plek was -op het eerste gezicht- niet meer dan een hele lange weg, uitgehakt door de bergen. Na een paar minuten besefte ik me waar we waren: op een van de belangrijkste lokaties van Irans kernprogramma.

Uit privacyoverwegingen kan ik de naam niet noemen, maar de basis; een tunnelsysteem in de bergen, staat in de top vijf van verdachte plekken, volgens het westen. Meer dan een paar lantaarns, hoog in de bergen heb ik uiteindelijk niet gezien. Het huis lag net aan de rand van het terrein.

Volgens de gastheer had het leger geprobeerd zijn huis te kopen, maar hij had geweigerd. Sindsdien mogen zijn gasten gebruik maken van de weg, die uiteindelijk naar de basis leidt. Mocht de internationale spanning nog verder oplopen, dan wordt de lokatie van het huis wat gevaarlijk, vertelde hij met gevoel voor understatement.

Bij het huisje de gebruikelijke Iraanse feesttaferelen: dansen, drinken, dansen, eten, dansen, zingen, kabab roosteren, dansen, sneeuwballen gevecht, dansen, gastheer bedanken, naar huis.

Lees hier mijn analyse over oplopende spanning tussen Iran en het westen van gisteren in de NRC.

Muziek is oorlog

Afgelopen vrijdag bezochten Newsha en ik een repetitie van de Iraanse rockband 127. We troffen 5 jongens in een tot studio omgebouwde broeikas. Aan de muur een poster van 'Jethro Tull' en net genoeg ruimte voor een drummer, bassist, zanger, gitarist en een jongen op schuiftrompet. Ze zingen in het Engels.

Toen de Iraanse president Ahmadinejad eiste dat er geen westerse muziek meer zou worden gedraaid op de Iraanse tv voorspelde buitenlandse media de zoveelste 'clapdown' op leuke dingen in Iran. Maar, zoals altijd, trekt niemand er zich iets van aan. De leden van 127 al helemaal niet. "We hadden toch al geen toestemming om cd's te maken in Iran," zei zanger Sohrab.

Het is eigenlijk vervelend als journalist om met dit soort jongens over politiek te moeten praten. Waar Ahmadinejad de theorie vertegenwoordigt, staat 127 voor de realiteit: namelijk dat alles hier verboden is en toch alles kan. Liever zouden de bandleden gewoon muziek maken, maar de internationale media bezoekt ze vooral voor hun quotes. ik - uiteindelijk- ook, om eerlijk te zijn. Maar hoe je het ook went of keert, muziek is oorlog in Iran

Hier een video van 127, die iets van die sfeer laat zien.

Coole gasten hoor, ze oefenen drie keer per week, al vijf jaar lang. In die tijd hebben ze slechts vijf optredens gehad. "We zijn een band zonder publiek", vertelde bassist Ali-Reza aan ons. Gelukkig staan hun nummers op internet. En hebben ze een tour in de Verenigde Staten gehad. Dat kan dan weer wel.

On the Road 2

Een paar weken geleden heb ik geprobeerd een filmpje te posten op deze site. Dat was een vreselijke mislukking. Hier poging twee.

Op de terugweg van Irak is de autobahn tussen de Iraanse stad Kermanshah en Teheran altijd het gevaarlijkste stuk van de hele reis. Het motto is: inhalen maar! Tegemoet komende vrachtwagens? God is groot.

Tip, zet de speakers zacht.



En dat gaat dan zes uur lang zo door, net zoals die muziek overigens.

Dumb and Dumber

Hier een hoofdstuk van een nieuwe boek 'State of War' van New York Times journalist James Risen. Het is een ronkende titel, maar hij geeft wel twee interessante voorbeelden van ernstige fouten bij de Amerikaanse CIA met betrekking tot Iran. Zo legt hij uit hoe vrijwel het hele netwerk van de organisatie binnen Iran is opgerold na een stommiteit. Zijn verhaal komt overeen met berichten van Iraanse officials destijds.

Daarnaast schrijft hij over een undercover-operatie waarbij - volgens hem- Iran nucleaire technologie is toegespeeld door de Amerikanen. Of dat klopt weet ik niet.

Wat dit soort verhalen wel duidelijk maakt, is dat inlichtingendiensten als bron totaal niet serieus genomen moeten worden door journalisten. Zeker als je niet precies weet waarom de informatie aan je wordt gelekt. Dit verhaal dat afgelopen week in de Guardian verscheen, is bijvoorbeeld volledig gebaseerd op onduidelijke bronnen en dient een duidelijk doel. Grote kans dus dat er niets van klopt.

Hoofdrolspelers

Het heeft wat moeite gekost, maar het basisgedeelte van deze site is nu af. Het archief met Artikelen, zoals verschenen in de NRC en de Standaard is bijgewerkt tot aan het einde van 2005.

De pagina met Hoofdrolspelers is nu ook te bezichtigen. De usual suspects zijn er te vinden, zoals de president en de Opperste Leider, maar ook mijn eigen roerganger Newsha staat erop, evenals opa en tolk Armin.

Het doorsturen/emailen van de post was ook een probleem, maar dat is nu verholpen. Een post kan worden verstuurd door te klikken op het envlopje dat onderaan de tekst staat. De ontvanger krijgt dan een link die doorverwijst naar het stukje.

Postcensuur

Ha fijn, post! Op de enkele rekening na -het is een wonder dat ik afschriften van Nederlandse gemeentelijke lasten hier ontvang- krijg ik meestal leuke post. Met kerst ontving ik een boek van een vriend, een kalender van mijn moeder en een kerstkaart met een boot erop van mijn vader.

Ik ben nooit de enige ontvanger van mijn post. Alle zendingen gaan via de dienst 'Ter bevordering van het Goede en ter voorkoming van het Kwade'. Het komt er feitelijk op neer dat alle post wordt bekenen door Iraanse ambtenaren. Naaktfoto's en andere vreemde plaatjes zijn in Iran verboden, die worden dus, net als op internet, gefilterd.

Soms gaat de postcensuur heel openlijk. De kalender -met kuise plaatjes van wonderschone Hollandse landschappen- was ruw uit zijn cadeauverpakking gescheurd. Wel was het pakpapier netjes opgevouwen en in het postpakket gestopt.

Maar meestal proberen de ambtenaren te doen alsof ze de post niet hebben gezien. De NRC ontvang ik altijd keurig in een plastic hoesje. Pas als ik de krant opensla, zie ik waar de bewakers van het Goede het Kwaad hebben ondekt. Mijn ogen moeten vooral worden beschermd tegen de kunstpagina's en reclames. Met blauw plakband worden blote lichaamsdelen aan het zicht onttrokken. Dat is een stuk effectiever dan vroeger. Toen werd alles met een stift weggekleurd. Zie hier en hier nog twee voorbeelden.

Alleen in Iran

De afgelopen week was internetten en internationaal bellen in Iran een ware hel. Na diverse telefoontjes naar de internetprovider (60 euro per maand, snelheid: slak) was het excuus dat de fiber optic kabel tussen Iran en de Verenigde Arabische Emiraten kapot was. Ik vond dat de slechtse smoes ooit, totdat ik vandaag las dat de kabel, die over de bodem van de Perzische Golf loopt, was stuk getrokken door een scheepsanker.

De kabel is maar liefst vier kilometer over de zeebodem meegesleept. Mijn vraag is: waarom lag dat ding niet ingegraven? Ik neem aan dat de bespaarde kosten lekker in iemands zak terecht zijn gekomen. Maar alles werkt nu weer redelijk, we internetten nu via een kabel naar Turkije.

Muis in de Pronkkamer

Soms doe je van die dingen die je beter niet had kunnen doen. Onlangs kwam Romina thuis met een soort kneedbare nepmuis. Met een ferme zwaai wierp ze de muis voor mijn voeten, waarop de het beest als een grote vlek uiteenspatte om na een paar seconden weer dezelfde muisvorm aan te nemen.

Dat kon ik natuurlijk niet op me laten zitten. Eerst wierp ik de muis tegen de keukenmuur en de voordeur. Dat ging allemaal goed, de muis liet na enkele momenten weer los en viel naar beneden. Na wat over en weer gegooi, wierp ik het beest met een flinke zwieper tegen het plafond van de woonkamer.

De woonkamer, of 'salon' zoals het hier zo mooi heet, is de etalage van ieder Iraans huis. Gasten - en die komen vaak op bezoek- nemen hier plaats in rood-gouden stoelen en bewonderen de enorme bronzen kroonluchter die aan het plafond hangt. Alles in de salon moet netjes zijn, want je weet in Iran nooit wie er langskomt.

Helaas voor mij weigerde de plakmuis het plafond los te laten. "Wat is dat?", vroeg mijn schoonmoeder Gila. "Eh...een muis?", antwoorde ik. Ik probeerde Romina nog de schuld te geven, maar die was er al vandoor. Iraanse vrouwen houden niet van muizen, zeker niet in de pronkkamer. Mijn schoonvader Behrouz zag het hoofdschuddend aan.

De muis is vorige week naar beneden gehaald, omdat de hele woonkamer -toevallig?- werd geschilderd. De schilder heeft speciale verf moeten kopen voor de plek waar de muis vastgeplakt zat. "Hij heeft het nu al drie keer overgeverfd, wat een vies chemisch spul was dat", vertelde Gila me. Romina had nog een andere nepmuis maar die is afgenomen. "Voordat Thomas er weer mee gaat spelen", had Behrouz tegen haar gezegd.

Iran 2006?

Wat munitie voor alle paragnosten, analisten en andere glazen bol kijkers die in 2006 een oorlog met Iran voorspellen. Lees hier en hier in pdf een interview dat ik met Iran's onderminister van Buitenlandse zaken had. Het stond afgelopen vrijdag op de voorpagina van NRC Handelsblad, wat een gedurfde beslissing was van de krant.

Mohammadi geeft in ieder geval aan dat Iran een harde lijn inslaat. En dat Ahmadinejad niet alleen staat. Maar de aloude Rotterdamse kraker "geen woorden maar daden", gaat ook op in de internationale politiek. Wellicht wordt de soep niet zo heet gegeten.