Kinderen

Geloof het of niet, maar vandaag stappen er 18 Nederlandse kinderen op het vliegtuig naar Teheran. De kinderen (ongeveer 11 jaar) komen in het kader van een uitwisselingsproject en zijn leerlingen van twee basisscholen in Amsterdam. de afgelopen twee jaar hebben ze tekeningen en fotos gestuurd naar kinderen in Iran en die gaan ze nu ontmoeten. Het project heet Kids-at-Iran en is georganiseerd door het Tropenmuseum Junior. Hun tentoonstelling Paradijs & co vormt de basis van het project.

Ik vind het wel van lef getuigen dat hun ouders ze durven te sturen. Natuurlijk is er niets aan de hand hier in Iran en zal iedereen aardig zijn voor die kinderen. Maar wie in Nederland het journaal kijkt, moet wel het idee krijgen dat iedere buitenlander hier een kopje kleiner wordt gemaakt. Dat is natuurlijk niet zo. Kortom petje af voor die ouders dat ze toch toestemming hebben gegeven.

Voorkennis

Nu de week van de waarheid voor het Iraanse kernprogramma aanbreekt, worden mensen hier toch wel nerveus. "Wat gaat er gebeuren? Wordt het oorlog?", vragen mensen aan me. Alsof ik dat weet.

Een taxichauffeur informeerde of hij zijn benzineslurpende 'Paykan' moest verkopen. "Straks gaat alle brandstof op rantsoen, denkt u niet?" Zakenmensen voelen al maanden pijn door de crisis rondom het Iraanse kernprogramma. "Ik kan geen deal sluiten omdat niemand weet wat de toekomst zal brengen. Weet jij meer?", vertelde een Iraanse zakenman me. Zelfs een Iraans conservatief parlementslid wilde weten wat ik dacht dat er ging gebeuren.

Toen ik Armin had gevraagd om eens te informeren naar de prijs van stroomgeneratoren -essentieel bij rampen, oorlogen en langdurige stroomonderbrekingen-, brak de paniek uit. Zijn vader wilde weten of ik soms iets wist. Iemand anders vroeg hem of ik soms over "speciale informatie" beschikte.

Ondanks de donkere wolken gaat iedereen gewoon door met de voorbereidingen van de Noruz viering, het Iraanse nieuwjaar. Men is voornamelijk bezig met een grote schoonmaak om het huis aan kant te hebben voor de 21ste maart. Dan begint hier het jaar 1385.

Sommige 'bronnen' -de meeste volstrekt idioot- beweren dat er een aanval tijdens de nieuwjaarsvakantie zal komen. Ik denk dat we nog erg ver van militair ingrijpen zijn verwijderd en betwijfel of dat ooit gaat gebeuren. Irans macht in de regio is enorm gegroeid en de (westerse) publieke opinie lijkt me er nog niet klaar voor.

Maar de taxichauffeurs en Iraanse zakenmannen geloven me niet. "Als je iets hoort, bel me dan", vroeg een man me. "Alle informatie is welkom"

Visastress (2)

Hij heeft zijn vlucht gemist in Dubai en daar op de grond geslapen, maar vrijdagmiddag was Ard weer terug in Iran. Het kostte de douanebeamtes zeker anderhalf uur om hem er door te laten, maar hij is weer binnen. Al met al heeft het 300 euro gekost. Mijn stress was niet zonder reden, want vorige week is er een Nederlander teruggestuurd wegens een onbenulligheid in zijn papieren.

Bij deze dus een kleine waarschuwing voor iedereen die zonder toeristenvisum naar Iran wil komen. Langer zeven dagen krijg je niet, ondanks de berichten dat er verlengbare visums voor twee weken worden afgegeven. Het is nog steeds de beste optie om een visum bij de Iraanse ambassade aan te vragen.

En voor alle journalisten die me de afgelopen weken hebben gemaild: het is onverantwoordelijk en onprofessioneel om zonder journalistenvisum te komen. Maar die keuze is uiteraard aan hen.

Visastress (1)

Zes weken geleden vertelde president Ahmadinejad (tijdens een persconferentie) dat "Alle buitenlanders zonder visum naar Iran kunnen komen en twee weken kunnen blijven". Ik geloofde dat (dom) en vertelde mijn vrienden dat ze niet van te voren een visum hoefden aan te vragen als ze me zouden komen bezoeken.

Natuurlijk ging het anders dan was beloofd. Bij aankomst kregen mijn vrienden een visum voor één week. "UNEXTENDABLE" stond erop. De volgende dag ben ik handenschuddend en glimlachend allerlei overheidskantoren langsgegaan om verandering in die term aan te brengen. Maar al snel bleek mijn missie zinloos: mijn vrienden moesten vertrekken, wat de president ook had gezegd, zo oordeelden de Iraanse bureaucraten.

Jan Dirk moest werken in NL. Maar Ard wilde blijven. Dus is hij deze avond naar het emiraat Dubai vertrokken (anderhalf uur met Emirates Airlines) om daar wat rond te hangen en een uur later weer terug te vliegen naar Iran. Op het vliegveld in Teheran moet hij dan -technisch- een nieuw visum krijgen.

Dit lijkt verdacht veel op een trucje, en daar houden Iraanse douanebeamtes niet van. Stress dus. Ik loop al de hele avond te ijsberen door de kamer. Als Ard het visum niet krijgt, moet hij verplicht terug naar Dubai. Zijn spullen staan nog hier. Morgen meer, hopelijk.

Skipistes en waterpijpen

Omdat ik graag leuke kanten van Iran laat zien, besloot ik Ard en Jan Dirk mee te nemen op een korte ski-reis. Jan Dirk kan niet skiën dus die moest waterpijp roken.

Met Ard snowboard ik al bijna 15 jaar en die had er dus wel zin in. Samen met Newsha's vriendin Nazanin trokken we de piste van Shemshak op. Daar droeg vrijwel niemand een hoofddoek en op de piste draaiden ze Iraanse popmuziek. Ard snapte er niets meer van: "doek op, doek af, het lijkt wel carnaval!"

Nazanin was ook nog eens jarig, dus het was dubbel feest. Omdat ze naar Australië wil emigreren, hebben we snel een brochure over studeren in Nederland voor haar opgeduikdeld. "Dat is veel gezelliger", zei Ard. Ik was blij dat de Iraanse president even niets te melden had aan de wereld, dus kon er even rustig tussenuit. De sneeuw hier is echt fantastisch. De rijen zijn lang, maar zeker niet langer dan in Frankrijk of Zwitserland. Na twee dagen zag Jan Dirk groen en geel van de waterpijp, dus zijn we maar weer naar huis gegaan.

Bezoek

Ik heb bezoek. Jawel, mijn beste vrienden Jan-Dirk en Ard zijn hier in Teheran. Ze hebben allerlei lekkernijen meegenomen: kaas en worst, maar natuurlijk ook pesto en Zaanse mayonaise. Zojuist zijn we terug gekeerd van twee dagen skieeën rond het dorpje Shemshak.

Er was/is nog vreselijke stress over hun visa. Tegenwoordig zijn die bij aankomst verkrijgbaar, maar slechts voor één week. Dat moeten we dus nog zien te verlengen voor Ard, want die wil nog niet naar huis.

Vrij Nederland

Deze week foto's van Newsha en een verhaal van mij in het weekblad Vrij Nederland. Ik moest me een slag in de rondte werken om de deadline te halen, maar het resultaat is er naar: het grootste verhaal dat ik ooit heb gemaakt. Je moet er maar zin in hebben om het te lezen, zeg ik altijd maar.

De cover president Mahmoud Ahmadinejad is geschilderd (!) door Nederlands bekendste fijnschilder Henk Helmantel. "Leuk voor aan de muur!", zei ik tegen mijn schoonmoeder Gila. Die keek me aan alsof ik gek was.

Achter de schermen van De Holocaust Wedstrijd

De gehele Valentijnsdag heb ik doorgebracht op de redactie van Hamshari (burger), de Iraanse krant die holocaust-cartoons wil afdrukken. De hoofdredacteur (foto rechts)had er helemaal zin in en gaf een persconferentie en verschillende interviews. " We willen kijken hoe ver de westerse vrijheid van meningsuiting gaat." een cartoonist voorspelde dat er respectvol zou worden omgegaan met het onderwerp. "Maar ik kan tekeningen van gaskamers niet uitsluiten."

Op de redactievloer heerste echter woede over de wedstrijd. Terwijl ik een repo schoot voor een Nederlands programma werd ik links en rechts aangeklampt door journalisten die wedstrijd een schande vinden.

"Wij zijn ook niet blij met de afbeeldingen van Mohammad. Maar dit soort politieke activiteiten zijn onze taak niet", zei een oudere journalist. "Dit is een eenmansactie van de hoofdredactie." Niemand wilde voor de camera op een dappere man na. Die was lid van de journalistenvakbond. Uiteindelijk durfde hij ook niet recht voor zijn raap te zeggen wat hij eerder in mijn oor fluisterde. "mijn beslissing is het niet geweest", zei hij.

De krant Hamshari is de grootste van Iran en eigendom van de gemeente Teheran. Tot niet zo lang geleden was het een liberale krant. Toen Ahmadinejad burgemeester werd in 2003 kwam daar verandering in. Er kwam een nieuwe hoofdredactie en een conservatieve lijn. "Dit was een enorm goede krant. Kijk wat er nu gebeurt", klaagde een vrouw die voor talloze -nu gesloten hervormingsgezinde kranten had gewerkt. "maar als ik dit voor de camera zeg, wordt ik ontslagen. Ik heb een kind. Wat kan ik doen?"

Valentijnstress

Gisteravond in het 'Golestan' winkelcentrum was het een drukte van belang. Opgewonden meisjes liepen rond met grote dozen met harten erop en linten eraan. Jongens met hoog gelhaar waar The King nog vanachterover zou slaan, liepen twijfelend van winkel naar winkel. Ook in Iran vieren sommigen Valentijnsdag en vooral voor mannen gaat dat gepaard met de nodige stress.

Waarom? Iraanse vrouwen zijn slimme, knappe wezens die daarom maar moeilijk tevreden te stellen zijn. Ze willen absoluut een kado, maar zeggen dat Valentijnsdag geheel onbelangrijk voor ze is. Mocht er dan toch iets gegeven worden, dan volstaat iets kleins, zo zeggen ze.

Allemaal leugens natuurlijk. Wie slechts met een bosje bloemen op de proppen komt, krijgt dat zeker nog een maand te horen. Ik bevond me dus tussen allerlei zenuwachtig bellende jongens in een parfumerie en besloot voor een geurtje te gaan (50ml, een veilige middenmaat).

Newsha was dit jaar ook op pad geweest en dus kreeg ik bij thuiskomst direct een beer, een hart, drie rozen en siliconenlippen uitgereikt. Wat is ze toch een schat. Uiteraard eist mijn vrouw slechts kleine cadeaus. Ze was erg tevreden met het nieuwe luchtje.

Voor wie nog omhoog zit vandaag. Hier een liefdesgedicht van Hafez, een van Irans nationale dichters uit de 13e eeuw.

Kreatief met boosheid

Hallo allemaal!
Fijn dat jullie er weer zijn! Ken je dat gevoel? Dat je heel boos bent op iemand, maar je weet niet precies wat je moet zeggen? Vandaag gaan we het hebben over woede en hoe er mee om te gaan. Wij vinden: gooi het eruit, dat is het beste. Maar als er heel veel mensen boos zijn, kan je natuurlijk niet met kurk aan de slag gaan. Je moet wel opvallen natuurlijk. Dus, dit keer, Kreatief met boosheid! Hieronder een paar ideeën die niet te vinden zijn in het basisboek.

Tip 1) Zoek eens in die la. Kijk eens in de schuur. Daar ligt vast wel een schaar, karton en een paar tubes verf. Met een beetje kreativiteit draai je zo een mooi bord inelkaar. Dat valt pas op! Mocht je nog materiaal overhebben, gebruik dat dan om er een passende tekst op te schrijven. Zo twijfelt niemand aan je bedoelingen. Ook handig om later te verbranden. Voorbeeld 1.

Tip 2) Voor wie goed kan tekenen is er een wereld van mogelijkheden. Maak eens een spotprent bijvoorbeeld. Wel een gevoelig onderwerp kiezen, natuurlijk. Straks denken ze nog dat je een grapje maakt: dat is niet de bedoeling! Voorbeeld 2.

Tip 3) Normaal is het beter om met natuurlijke materialen te werken, maar nood breekt wet. Dus, kom op, blaas dat stof eens van die PC en ga photoshoppen! De combinatie dier-mens is altijd een succes. De tegenstander zal gegarandeerd op zijn neus kijken als hij plosteling een dikke staart heeft, of nog erger: heel veel haar. Voorbeeld 3.

Tip 4) Als wij vroeger lol wilden hebben, deden we oma's overgooier aan en speelden we 'oliesjeikje' of 'Tineke de Nooij'. Lachen was dat! Een verkleedpartij is altijd goed om boosheid te uiten. Kijk eens in die oude doos op zolder. En zie: een schat aan mogelijkheden. Trek die gekke broekrok van tante Truus over je hoofd en klaar is Kees. Jij bent een echte lolbroek die de spot drijft met iedereen! Voorbeeld 4.

Je zal zien, je inspanningen zijn niet voor niets. Uiteindelijk zal iedereen die ook boos is juichen om je succes. Je boosheid zal wegebben als sneeuw voor de zon. En je tegenstander? Die staat voor aap natuurlijk. En niet alleen dankzij het photoshoppen!

Ambassade 2

Mijn vrienden en collega's Jeroen Kramer en Andrew Lee Butters zijn in Beirut belaagd tijdens de ambassadeprotesten. Ik heb hier in Iran geen enkel probleem gehad tussen de demonstranten. Enkele fluisterden "khareji, khareji, buitenlander, buitenlander", tegen elkaar als ze me zagen, om vervolgens een beetje te giechelen om mijn aanwezigheid. Iraniërs zijn erg gastvrij voor buitenlanders, dus als ze stenen gooien naar een ambassade en er loopt er een voorbij, vinden sommigen dat toch een beetje raar van zichzelf.

Ik heb uiteindelijk nog een filmpje aan de praat gekregen. Verwacht geen fantastische beelden want een cameraman ben ik niet. Daarnaast moet je realplayer op klein schermje staan, want ik heb met te lage resolutie geschoten. En het is donker dus ook nog eens moeilijk te zien.

Zie hier een video van een boze menigte met bijbehorende leuzen. Let ook op het eind waar de politie staat toe te kijken.

Beterweters

Terwijl ik de hele nacht heb doorgewerkt aan een profiel over Mahmoud Ahmadinejad voor Vrij Nederland, wil ik deze spotprent gemaakt door Farhad Foroutanian even laten zien. Deze Iraniër woont in Nederland en kent de gevaren van extremisme. Zoals alle Iraniërs heeft hij van dichtbij meegemaakt hoe zijn vaderland is overgenomen door mensen die weten wat het beste voor iedereen is. In Nederland zijn tegenwoordig ook van dat soort mensen. Beterweters: ze zijn een mondiale plaag.

Cover

Terwijl ik een beetje in het Nederlandse taalgebied aanrommel, heeft Newsha deze week wereldbereik. Haar foto van de Iraanse president Mahmoud Ahmadinejad staat op de cover van Newsweek en dat is een hele prestatie.

Meestal kiezen dit soort bladen voor persbureau's of westerse fotografen als ze beelden van Iran willen laten zien. De moed zakt Newsha wel eens in de schoenen als er weer een Amerikaanse fotograaf landt die alle opdrachten krijgt. Maar de volhoudster wint, zo blijkt maar weer. Ik ben trots op haar.

Imam Hussein

Terwijl een paar druktemakers de ambassades maar niet met rust laten, is in Teheran het hoogtepunt van de 'Moharram' maand begonnen. Deze dagen herdenken de shji'ieten de dood van Imam Hussein, de kleinzoon van de profeet (jawel, de profeet waarover de laatste tijd zoveel te doen is).

Lees hier meer over 'Ashura' zoals het feest heet. Vaak wordt de herdenking neergezet als een wreed tafereel waarbij mensen zichzelf tot bloedens toe met kettingen slaan. In Iran is dat verboden en zijn de kettingen symbolisch.

Het haantjesgedrag van de Iraanse overheid in verband met 'De Cartoons', werkt deze dagen als een boomerang. De Iraniërs hebben namelijk hun straten vol gehangen met afbeeldingen van Imam Hussein, die eigenlijk bijna net zo heilig en onfeilbaar is als de profeet. Dat kan dus eigenlijk helemaal niet, probleem is: de Iraniërs en ook andere volkeren doen het al eeuwenlang.

"Wat nu?", moeten sommige hardliners hebben gedacht. "Straks snapt niemand er meer iets van". Dus was op sommige plaatsen het gezicht van Imam Hussein afgeplakt. "Ik vind het raar", vertelde een vrouw me. "We hangen ieder jaar het portret van Imam Hussein op. Hij is knap." Uiteindelijk was Imam Hussein in de ene straat wel te bewonderen en in de andere niet.

Naast de herdenking is Ashura ook een gezellig feest waarbij jongeren eens ongestoord door politie of andere baardmannen in het openbaar op trommels kunnen slaan en flirten. Mijn tolk Armin vindt het jammer dat het steeds meer hierom gaat, en minder om de waarden waar Imam Hussein voor staat: opofferingsgezindheid, eerlijkheid en opkomen voor de zwakkeren. Hij is een soort Iraanse Jezus. Iedere Iraniër is dol op hem.

Deense Ambassade

Natuurlijk konden de Iraanse hardliners niet achterblijven bij al het ambassadegeweld. Dus werden vandaag de Oostenrijkers bekogeld met stenen en de Denen (Bron Aller Kwaad) met Molotov cocktails. Alles was natuurlijk afgesproken werk.

Terwijl de Deense ambassade werd belaagd, zat de Iraanse geheime dienst al binnen in het gebouw. De politie trad bijna niet op. De baseej (religieuze moraalvrijwilligers) regelden alles. Ik hoorde de volgende conversatie tussen enkele 'demonstranten':

Man in Palestijnensjawl: "Waarom zijn jullie over het hek geklommen?"
Man in leren jasje: "De politie doet niets, het mag."
Palestijensjawl: "We hebben orders niet over het hek te klimmen!"

Enfin, Ik stond er dus middenin, wat nogal vervelend was toen de politie toch besloot een traangasgranaat te werpen. Voor mijn voeten wel te verstaan. Ughe Ughe. Ik schat dat er 300 mensen waren, 'gewone' burgers heb ik er niet gezien.

Thuis trof ik Negin, die net terugkwam van een verjaardag. Ze zag mijn rood doorlopen ogen en vroeg wat er was gebeurd. Ik mompelde iets over shitcartoons en kloteprotesten, maar Negin wist van niets. "Waar heb je het over?", vroeg ze met grote ogen. Kijk, dat is relativeren.

Zoals het hoort het ik foto's en filmpjes gemaakt, maar de computer en de nieuwe camera weigeren samen te werken, dus die komen nog. Excuus. Mijn Deense kaas kan ik voorlopig ook vergeten, verdorie.

Gullit bondscoach Iran?

Na de komst van Arie Haan naar Persepolis, gaat nu het hardnekkige gerucht dat Ruud Gullit naar Teheran komt. Niet voor een club, maar om leiding te geven aan het Iraanse nationale team. Vanavond spreekt voetbaljournalist Jaap Visser erover in 'Café de Sport' op Talpa.

Gullit heeft in eerste instantie 'nee' gezegd tegen het Iraanse aanbod. Vervolgens vroegen de Iraniërs Willem van Hanegem voor de baan. Toen Gullit hoorde om hoeveel geld het ging, werd zijn interesse toch gewekt. Hij is de eerste keuze van de Iraniërs, zo heb ik hier in Teheran vernomen van bronnen dicht bij het vuur.

Wordt Gullit het niet (en dat zou best wel eens kunnen), dan blijft er een grote kans dat er toch een Nederlander komt. Een kamp in de Iraanse bond (politiek wespennest) is namelijk van mening dat het Iraanse voetbal 'vernederlands' moet worden.

Ik kan natuurlijk niet wachten om Estelle met een hoofddoek te zien te zien shoppen in Teheran (meer Chanel hier dan in de PC). En natuurlijk weer westerse muziek op de Iraanse radio! Ruud met 'Revelation Time' en hun hit 'South Africa Downpressaman'. Al moet hij dan de titel natuurlijk vervangen door 'American Downpressaman'. Maar dat is allemaal voor later zorg!

Cartoons

Het is weer eens zo'n periode waarin alles de verkeerde kant op lijkt te gaan. Westerlingen snappen niet dat moslims ambassades in brand steken omdat er een karatuur van een profeet is gemaakt, Oosterlingen kunnen niet begrijpen dat iemand die ze aanbidden, belachelijk wordt gemaakt.

"Jullie zijn tientallen jaren geleden je geloof verloren, maar wij geloven nog. Is dat een schande?", vroeg de Iraanse filmmaker Nasser Talebzadeh me vandaag. Hij heeft een film over Jezus gemaakt. "Volgens de versie van de Koran: het is niet jezus die aan het kruis wordt genageld, maar judas. Maar ik zou hem nooit belachelijk maken. Jezus is een heel belangrijke profeet, ook voor moslims.", vertelde hij.

Media van beide zijden wentelen zich in de hype waarbij het vuur letterlijk wordt aangewakkerd. Hier zijn regeringen onverantwoordelijk en sturen hun staatszenders aan om de protesten tegen de cartoon als enige juiste waarheid neer te zetten. In dat geval is er in ieder geval een paar dagen geen kritiek op de corrupte regimes in het Midden-Oosten.

In het westen is de televisie vaak onverantwoordelijk door steeds weer dezelfde boze baardmannen te laten zien. Avond aan avond zie ik volledig inwisselbare mensen met dezelfde spandoeken (of fakkels). Onderbuikgevoelens zijn nu eenmaal het makkelijkst te begrijpen, maar diepgang geven ze niet.

"Natuurlijk moeten Nederlandse kranten kunnen tekenen wat ze willen", zei ik tegen mijn tolk Armin. We discussiëren graag. "Als dat vrijheid van meningsuiting is, waarom ga je in het westen dan de gevangenis in als je de holocaust ontkent?", vroeg hij daarop. Ik moest hem het antwoord schuldig blijven.

Concert

Een paar weken geleden schreef ik over de Iraanse band 127. Onlangs gaven ze een concert in Teheran.

Zie hier boven de foto's, publiek is er niet te zien, maar ik twijfel er niet aan dat veel mensen waren. 127 is populair, al bestaan ze voornamelijk op internet. Ze krijgen bijna nooit toestemming van de overheid om op te treden.

Thuis

Dag Nederland, we zijn net ons appartement in Teheran binnengestapt. Newsha pakt nieuwe cd's uit. We hadden 80 kilo aan koffers. Dat viel mee; het record is 113 kilo en mijn twee persoons matras. Gelukkig zijn de mensen van Iran Air altijd zeer aardig voor ons.

Ik wil iedereen bedanken die reacties heeft geplaatst/gemaild naar aanleiding van mijn interview in Kunststof op de NPS Morgen zal ik alle mailtjes beantwoorden.

Gila, Behrouz en Romina stonden op het vliegveld met onze Nissan Patrol. Het is raar hoe je met vijfeneenhalf uur vliegen weer in een andere wereld kan zijn. Toch mooi.