Watercrisis

Eigenlijk sluit dit verhaal aan bij mijn posting van deze week over de warmte. Er dreigt namelijk een watercrisis in Teheran, waar de hitte mensen enorme hoeveelheden water doet afnemen. Het water in de dam nabij Karaj -Teheran's belangrijkste waterreservoir- zakt angstaanjagend snel. Waterproblemen zijn vaak slecht nieuws in Iran.

Het waterbedrijf heeft ons, de inwoners van deze miljoenenstad gewaarschuwd zorgvuldig met water om te gaan. Probleem is, volgens mijn waarneming, dat vrijwel niemand hier zorgvuldig met water omgaat.

De benedenbuurman van mijn schoonouders begint vaak 's ochtends met het besproeien van de tuin. Hij stopt niet voordat de zon onder is. De tuin is tegen die tijd vaak veranderd in een zompig moeras. "Goed voor de planten!", zegt de buurman dan.

Het ontdooien van grote bonken bevroren vlees wordt het liefst onder de warme kraan gedaan. Die staan dan een half uurtje te spuiten tot het vlees zacht is. "Zo gaat het lekker snel", zegt mijn (schoon)oma.

Een paar straten verderop van ons huis is een vulpunt voor watertankers die privé-zwembaden moeten volgooien. Voor 150 euro is een gemiddeld zwembad wel gevuld, geen probleem voor de hogere klassen van Teheran. De tankers manouvreren zich onder een stortkoker, als ze vol zijn rijden ze weg. Het water blijft dan gewoon stromen als een soort mega douche. Soms zijn er geen wachtende tankers maar blijft de douche gewoon aan staan.

Vanuit andere steden in Iran komen al berichten dat er in piekuren geen water meer is. In Teheran is dit in sommige wijken ook al het geval. Geloof me, ik probeer ook te besparen, maar het is niet makkelijk. Straks zal ook ik aan de rand van een zwembad gaan liggen. Strenge maatregelen tegen waterverspilling zijn nog niet genomen, dus het kan nog, zo zeggen de Iraniërs.

Satelliet

Toen het WK begon besloot ik dat het ook voor mij tijd werd om een satellietontvanger aan te schaffen. Al jarenlang gebruiken we de centrale satelliet van het gebouw waar we in wonen, met als gevolg dat de 5 buitenlandse zenders hebben waarvan 3 het meestal niet doen.

Er is een raar, dik mannentje in ons gebouw dat de dingen in het geheim plaatst, want satellietschotels zijn verboden in Iran. Er staat een boete van 3000 euro op het hebben van een ontvanger, maar er wordt bijna nooit gecontroleerd door de autoriteiten. Het was een heel gedoe en ik was uiteindelijk 200 euro armer, maar toen het WK begon had ik dan eindelijk contact met de wereld. Meer dan 900 kanalen, wow dat was nogal een verschil met vroeger! Dacht ik...

Helaas bleek al snel dat alle Europese zenders het voetbal hadden geblokkeerd wegens juridische kwesties. Maar nog veel erger was de storingsdrang van de Iraanse autoriteiten. Iedere avond vanaf zes uur gaat er ergens in Teheran een apparaat aan wat vrijwel alle zenders stoort. Gevolg: alle interessante kanalen, BBC World, CNN en de Iraanse oppositiezenders verworden tot haperende, flikkerende beelden die totaal onbegrijpelijk zijn.

Overdag kunnen we wel kijken, maar dan is er niet zoveel te zien. De enige twee kanalen die het altijd doen zijn Channel 2 en 4 uit Saudi-Arabie die uitsluitend Amerikaanse films, series en zelfs het ontbijtprogramma "Good Morning America" uitzenden. Die twee zenders hadden we echter al op de centrale satelliet van het gebouw. Kortom, we hebben wel Oprah, maar geen BBC. Tijd om weer eens een boek te lezen.

Zomer

Het is volop zomer hier in Teheran. Het is nu 38 graden en dat was het gisteren ook. De verwachting is dat het morgen weer 38 graden wordt, en de dagen daarop weer. Het is dus puffen geblazen.

In mijn nieuwe huis heb ik een soort Iraans waterkoelsysteem, dat ijskoude lucht door het appartement blaast. Na een half uur ben ik dan stijfbevroren, met als gevolg dat ik de koeler weer uit doe en de ramen open zet. Dan wordt het juist weer heel warm. Met als gevolg dat ik vaak weken verkouden ben. Het grootste deel van de dag loop ik in mijn boxershort door het huis, wat vervelend is als er mensen onverwacht aanbellen (dat gebeurt iets van 5 keer per dag).

Buiten is het al helemaal niet uit te houden. De meeste mensen proberen tussen de middag thuis te blijven, wat 's avonds (koeler) weer gigantische files tot gevolg heeft. Toen ik hier net aankwam vroeg ik me af waarom mensen voor korte afstanden de auto nemen. Ik wilde zelfs nog een fiets kopen. Maar na de eerste zomer hier ben ik van dat idee af.

Overigens klaag ik niet echt meer over de hitte in Teheran. Na de Amerikaanse inval in Irak heb ik twee zomers in Bagdad doorgebracht waar de temperaturen boven de 50 graden komen. Geloof me, dan ben je blij om hier te zijn.

Voetbalfeest

Poeh, ik heb me met moeite uit bed weten te slepen want we hadden een groots voetbalfeest gisteren bij ons thuis. Omdat Iran er toch uit ligt en het nou niet bepaald stikt van de andere buitenlanders hier, hebben sommige pragmatische Iraanse vrienden besloten om ook het Nederlands elftal te steunen.

Mijn goede vriend Jandirk is over en heeft allerlei Oranje troep meegenomen, dus het werd een echte verkleedpartij. Helaas halen de meeste foto's de Iraanse censuur niet. Maar de wedstrijd was gezellig en er waren zelfs twee sympatieke Duitse vrienden. Wat nou voetbal oorlog?! Daar doen we niet aan hier. In Iran zijn we gastvrij. Omdat Duitsers tegenwoordig ook weer met vlaggen mogen zwaaien heb ik ze allebei een polsband in hun nationale driekleur gegeven. Hier werd het ook nul-nul, maar dat vonden wij al winst.

professor

Wat een verhaal gisteren in mijn krant NRC Handelsblad. Een professor van de universiteit van Utrecht was verboden bepaalde dingen te zeggen in zijn afscheidstoespraak. Bijvoorbeeld dat Dries van Agt en Gretta Duisenberg, volgens hem "griezels" zijn. Schande dat je dat niet mag zeggen, vond ook de krant in een hoofdredactioneel commentaar.

Maar toen ik de rest van de toespraak van deze professor Judaïstiek, Pieter van der Horst las, moest ik me toch wel even achter de oren krabben. Volgens hem streeft Iran hetzelfde ideaal na als Nazi-Duitsland: de endlosung van het Joodse volk.

Het is me nogal een beschuldiging voor een wetenschapper. Als dat zou kloppen is het vreemd dat Iran de grootste Joodse gemeenschap in het Midden-Oosten buiten Israël heeft. Er wonen hier 30.000 joden die hun eigen synagoges hebben en een vertegenwoordiger in het parlement. Hun leven is niet altijd prettig. Volgens de islamitische wetten in Iran is hun 'bloedgeld', de helft van dat van een moslim. Daarnaast zijn er een aantal jaar geleden nog een aantal opgepakt"joden wegens "spionage voor de Zionisten", wat natuurlijk allemaal onzin was.

Daarnaast heeft de president gezegd dat hij Israel van de kaart wil vegen, hij vermelde daar ook bij dat het hem niet gaat om het Joodse volk, maar om de staat, die hij illegaal vindt. Iran's Opperste Leider, ayatollah Ali Khamenei wil overigens een referendum in Israel en de bezette gebieden om de toekomst ervan te bepalen.

Maar om te insinueren dat Iran zich opmaakt voor de totale vernietiging van het Jodendom gaat denk ik wat ver. Is deze man een wetenschapper of een politicus? Heeft hij hier onderzoek gedaan dat hij zoiets kan beweren? Ik ken geen wetenschappelijke feiten of Iraanse handelingen die zijn mening ondersteunen. Ik ken wel een joodse Amerikaanse vrouw die hier woont. En ik koop ook antiek in joodse winkels, waar ik vodka krijg aangeboden. En nee, joden hoeven hier niet met een gele ster over straat.

Nu deze professor met pensioen is kan hij wellicht eens langskomen hier in Iran. Om met eigen ogen te zien of hij gelijk heeft.

Ali Daei

Iran is roemloos uit het WK. Het enige wat nog wacht is de troostwedstrijd tegen Angola. Iedereen in Iran is boos .

"Van Angola zullen ze ook wel verliezen!", voorspelde een boze vriend. Mijn schoonmoeder wilde weten waarom het nog nodig was, die laatste wedstrijd tegen dat Afrikaanse land. "Het is toch zinloos. Ik ga mooi niet kijken hoor." De man die in mijn gebouw in de lobby werkt was hoopvol. "Ze winnen met 5-0 en dan gaan we alsnog door!", dacht hij. Ik heb hem maar in de waan gelaten.

Over De Schuldvraag lopen de meningen uiteen. Na de wedstrijd tegen Portugal eindigde de commentator van de staatstelevisie met "Ghodahafez Branco!" Daar geven ze de schuld aan de Kroatische trainer van het elftal. Een buitenlander, dus die heeft het gedaan. Volgens de oppositiezenders zat het regime achter de uitschakeling, maar die lui geven ook de geestelijken de schuld als de krant een dag niet wordt bezorgd.

De meeste mensen zijn het er overeens dat aanvoerder Ali Daei (37) de reden is dat het team heeft gefaald. Waarom? Niemand weet het. Hij is te oud, heeft niet gescoord, zijn dikke snor is eraf. Ali Daei heeft het fout gedaan, zoveel is zeker.

En daar bijft het niet bij. Op verschillende plaatsen zijn de ruiten van zijn winkels ingegooid, zo is het gerucht in Teheran. Zijn oude moeder zou zijn bedreigd door boze voetbalhooligans en Daei hoeft voorlopig niet terug te komen. Het is een drama want Daei was een nationale held in Iran.
Gisteren sprak mijn schoonzus met de beste vriend van Daei. Hij had met Ali gebeld. Die is boos en teleurgesteld in het Iraanse volk. Hij klaagde dat hij meer doelpunten heeft gescoord dan Pele, maar nu hoeven de Iraniers hem opeens niet meer. Hij wil op een lange vakantie, zo vertelde hij.

Eskandar: alive and kicking!

Omdat mijn kat veel meer fanmail krijgt dan ik, hier een vrijdagspecial over Eskandar.

Het is nu een week of zeven geleden dat ik Eskandar verlaten op straat vond, zijn oogjes nog dicht. Tegenwoordig gaat het beter met hem: hij doet niets anders dan spelen, eten en slapen.

Gisteren zijn we met Eskandar naar het Teheraanse dierenziekenhuis geweest, want het voelde alsof hij hoge koorts had. Hij lag suf in zijn mand, het was al half acht. Normaal had hij ons allang wakker gemaakt. de dierenarts concludeerde dat hij een te dikke buik had (Newsha geeft hem de hele dag door eten) en wilde een bloedonderzoek doen. Prikken dus. Er waren drie assistenten nodig om de kat tegen de grond te houden.

Uiteindelijk wist hij mij en een arts hard te bijten. Zoals alle doktoren in Iran schreef ook deze dierenarts een anti-bioticum voor. Dus moeten we nu vijf dagen op rij een spuit gaan halen in het dierenziekenhuis, waar de mensen overigens erg aardig zijn. Alle dierenartsen daar moesten hard lachen om zijn naam en zeiden grappend dat ze blij waren dat ze Eskandar dit keer wel konden verslaan.

Vandaag voelt hij zich alweer een stuk beter. Het plan was om de kat naar Nederland te brengen, maar dat blijkt zo ingewikkeld dat we er maar vanaf zien. Daarnaast willen we hem eigenlijk helemaal niet meer kwijt. Eskandar vindt het prima. Hij is zijn nieuwe Iraanse veldtocht al aan het plannen.

Boze vrouwen

Er was een vrouwendemonstratie gisteren in Teheran. Ik heb het nu nogal druk dus lees mijn verslag voor NRC Handelsblad hier in pdf. In aanvulling op dat stuk: er zijn 48 vrouwen en 24 mannen gearresteerd, zo meldde de Iraanse rechtelijke macht vanochtend.

Kort gezegd deden er niet veel vrouwen aan mee, maar hadden ze wel een goede plek gekozen voor hun demonstratie: een van de drukste pleinen in de stad. Er was ook vrouwelijke politie aanwezig. De bijeenkomst was georganiseerd door een aantal Iraanse vrouwen websites, die zijn nu sinds vanochtend gefilterd in Iran.

IranIranIranIranIranIranIranIranIran

De stemming zat er nog wel zo goed in, gisteravond in Teheran. De staatsradio zond al de hele dag liederen uit, met teksten als "Iran, ons grote land" en "Iran, met je mooie bergen en eeuwenoude geschiedenis", om vervolgens het refrein te eindigen in een langgerekt "IranIranIranIranIranIranIranIranIran."

Kortom, er werden geen doekjes om gewonden: het Iraanse elftal zou niet zomaar gaan voetballen tegen Mexico. Nee, de eer van het land werd op de proef gesteld. Zo ziet de Iraanse overheid het nu eenmaal graag. Hoog spel, lijkt mij.

Wat vrienden, Newsha en ik, keken eerst Nederland bij ons thuis, om vervolgens voor de Iran wedstrijd naar een ander feest te vertrekken. Daar was iedereen door het dolle heen. Ik ook, want als vier jaar in een ander land wonen je iets geeft, is het wel de luxe om twee voetbalteams te kunnen steunen. Een 'sfeerteam' was niet nodig; om de 5 seconden begon er wel iemand te zingen, dansen of juichen. Er waren toeters en vlaggen en als er even niets op het veld gebeurde, begon iedereen voor Nederland te zingen, om te laten zien hoe gastvrij de Iraniërs zijn.

Het ging vrij gelijk op en er werd al verheugd uitgekeken naar het volksfeest dat zeker zou losbarsten na Iraanse winst. Helaas gooiden de Mexicanen roet in het eten en verloor Iran met 1-3. Er werd even getreurd, maar daarna werd alsnog de muziek op tien gezet om te feesten. Volgende wedstrijd beter, concludeerde iedereen. Ik hoop het, aanstaande zaterdag Iran-Portugal, 15:00. Ze moeten winnen om door te gaan.

zelfmoordenaars

Iraanse zelfmoordenaars staan klaar om Nederland te raken als Submission 2 in de roulatie gaat, zo meldt het Algemeen Dagblad. 'Terrorisme-expert' Dick Leurdijk neemt de dreiging serieus. Nou, ik niet hoor. De Iraanse zelfmoordenaars zijn niet veel meer dan een overspannen kinderclub, aan de leiband van de Iraanse overheid. Daarnaast hebben ze nog nooit een aanslag gepleegd.

Op feestelijke bijeenkomsten als de verjaardag van de revolutie, of de herdenking van de bezetting van de Amerikaanse ambassade, staan ze met standjes langs de weg. Iedereen die wil kan zich dan opgeven als zelfmoordenaar.

Misschien is dat omdat voornamelijk grappende kinderen zich opgeven bij de zelfmoordkraampjes. Verder dan parades waarin ze met geverfde dozen als dynamietstaven rondlopen, komen de zelfmoordenaars niet.
Waarschijnlijk vormt dit verhaal de oorsprong van het AD 'nieuws'. De bronnen zijn zoals wel vaker bij de Britse pers onduidelijk of zwaar gekleurd.

Overigens geloof ik best dat de leider van de groep, de 'Estheshadiyun', martelaarschapzoekenden, dit soort dingen zegt, ik denk alleen niet dat hij zijn dreigementen uitvoert. Niet te veel aandacht geven deze gasten, lijkt mij. Want dat is precies wat ze willen.

Nederlandse Ballen

Soms moet een mens ook aan andere dingen denken dat nucleaire voorstellen. Dus ben ik met de Nederlandse ambassade op stap geweest om voetballen aan weeskinderen te geven.

Dat hield in dat ik in een taxi met grote snelheid achter ambassade auto's aanreed, die op hun beurt weer mannen van de Iraanse weeshuizen organisatie achtervolgden. De ambassade had zelf twee weeshuizen uitgekozen, de Iraanse organisatie vond een andere erg belangrijk, dus we gingen uiteindelijk bij drie weeshuizen in Zuid-Teheran langs.

Als eerste stopten we bij een meisjesweeshuis, waar de meisjes zeiden dat ze gek van voetbal waren. Ambassadeur Hein de Vries droeg ze op het hart de ballen niet aan hun vriendjes te geven, iets wat de Iraanse mannen van de organisatie een beetje schamper vertaalden.

De ambassade geeft geen geld aan de weeshuizen, omdat Iran een olierijk land is en ze zelf genoeg geld hebben, zo is de mening van het Koninkrijk der Nederlanden. Ik moet eerlijk zeggen dat de weeskinderen er blij uitzagen en leuke huizen en begeleiders hadden (ook in de huizen die door de ambassade waren uitgekozen). Alles was politiek correct want de voetballen waren gemaakt door "Female Heads of Households from Sanandaj", Iraans-Koerdische vrouwen die de baas in huis zijn, zo iets.

Sommige jongentjes waren wat teleurgesteld dat het geen Adidasballen waren, maar over het algemeen was iedereen blij en verrast. "Het is natuurlijk ook grappig dat er opeens allemaal mannen in pak langskomen", zei ambassadeur de Vries. "Voor het WK wilden we wat leuks doen, en zo heeft iedereen er wat aan, ook de vrouwen in Sanandaj." De ambassade heeft voor de voetballen betaald en Arie Haan, tegenwoordig trainer in Iran heeft op 1000 ballen zijn handtekening gezet. Voor niets.

In sommige kamers hingen posters van Nederlandse spelers. Maar Amir van 15 hield het bij Beckham en Imam Abbas. Andere ambassades geven alleen maar saaie feestjes voor het WK, dus ik vond het wel goed dat de Nederlanders aan Iraanse kinderen dachten.

Pakket

Het verhaal van vandaag is de komst van Javier Solana naar Teheran. Hij komt een voordeelpakket aanbieden, dat de Iraniërs hun nucleaire programma moet doen opgeven. Ik hoop dat het lukt, want dan kan ik me volledig op het WK concenteren.

Ik heb al de hele ochtend met de Britse ambassade gebeld om op een lijst te komen die nodig is voor de toegang tot de persconferentie die misschien wordt gegeven. Niemand weet waar dat zal zijn, ook de Britten niet, wat inzicht geeft in de onzekerheid van de hele reis.

Als er in het aanbod niets positiefs staat over het Iraanse recht op uraniumverrijking (al is het een laag percentage, of alleen onderzoek) dan geef ik het voorstel weinig kans. Eigenlijk wordt de grote vraag hoeveel dit plan afwijkt van het aanbod dat de EU al in augustus vorige jaar heeft gedaan. Dat werd door de Iraniërs resoluut in de ronde archiefbak gestopt. Maar wie weet wat er achter de schermen speelt (sorry, ik weet het niet), dus alles is weer mogelijk.

UPDATE: Solana is alweer vertrokken, zonder persconferentie. Ik heb mijn nette jasje maar weer uitgedaan. De Iraniërs hebben licht positief gereageerd, maar dat kan ook zijn om de Russen en Chinezen tevreden te houden. Ze willen verder onderhandelen. Ben benieuwd of de Amerikanen dat ook willen. Details van het voorstel zijn nog niet naar buiten gekomen.

Khomeini

Dit weekend is het 17 jaar geleden dat groot-ayatollah Ruhollah Moussavi Khomeini, 'Opperste Leider van de Islamitische Revolutie' het leven liet. Op verschillende kanalen van de Iraanse staatstelevisie zijn documentaires over het leven van 'de Imam', zoals de grondlegger van de islamitische republiek Iran wordt genoemd.

Ik nestelde me op de bank om al deze oude beelden te zien. De gekte die het land overspoelde toen de ayatollah na meer dan 15 jaar ballingschap terugkeerde naar zijn land, was -als ik het nu zie- waanzinnig. Het vreemdste is dat de gezichten in de menigtes helemaal niet veranderd zijn, veel mensen zien er nu net zo uit als toen. De vertegenwoordigers van het oude regime moeten in doodsangst hebben gezeten. De overspannen vreuge van de massa's was voor hen het teken dat alles anders zou worden in Iran.

De rest is geschiedenis. Khomeini stichtte de eerste shji'itische islamitische republiek ter wereld. Het westen was doodsbang voor hem en hij stond model voor islamisten over de hele wereld. De ayatollah sprak een fatwa uit tegen Salman Rushdie, in wat werelds eerste moslim vs. westen rel was.

Onder zijn bewind werden diverse tegenstanders opgehangen, de hoofddoek verplicht en de sharia onderdeel van de grondwet. Tegelijkertijd werd analfabetisme sterk teruggedrongen en gingen meer vrouwen dan ooit in Iran studeren.

Op 3 juni 1989 stierf hij. Khomeini liet dit 29 pagina's lange testament na, waarin veel van de huidige anti-westerse retoriek ook is terug te vinden.

Paleistuinen

Soms moet er ook ontspannen worden in Teheran, dus pakten mijn schoonzus Azadeh, haar dochter Romina en ik de auto en reden naar het noorden van de stad. Daar wandelden we in de paleistuinen van de voormalige sjah. De woningen zijn mooi, vooral het oudste paleis is indrukwekkend. Maar het leukst vind ik de papagaaien die overal rondvliegen. Farah Diba, de vrouw van de sjah, was dol op die beesten en zette er honderden uit. Toen het paar halsoverkop het land verliet, bleven de vogels achter in de hoge bomen rond het paleis.

Er is ook een kleine coffeeshop gemaakt in de voormalige onderkomens van de koninklijke hondenkennel. Daar zaten we tevreden met onze neef Hossein en Massih, die de eigenaren van de uitspanning zijn. De lucht is hier schoon en de natuur een welkome onderbreking van de chaotische Teheraanse straten.

Naast de coffeeshop hangt een soort schoolbord, waar bezoekers teksten kunnen achterlaten. Er was ook iemand uit Nederland geweest, die dit had geschreven. Ik schrijf al genoeg, dus ik heb me niet aan het bord gewaagd.

Het is een grappig idee dat de sjah hier allerlei feesten gaf terwijl zijn volk steeds meer ontevreden werd. Nu kan iedereen hier binnenlopen en in de tuinen rondhangen. De toegangsweg is na de revolutie geheel geasfalteerd, wat het er niet mooier op maakt. In Nederland is het Pinksteren, hier herdenken we de dood van Khomeini. Laat ik het zo stellen: we hebben allemaal vrij.