koffers

Pfff, het vervelende van reizen zijn die koffers die je overal mee naar toe moet slepen. Newsha's neef en ik hebben net een extra doos gekocht om alles in te gooien. Zo kreeg Newsha van National Geographic onder andere een printer die alleen op 110 volt werkt en een tripod waarvan het rubbertje van een poot mist. Handig he.

Ik weet nog hoe ik vroeger altijd besmuikt moest lachen als ik al die Iraniers bij het inchecken zag zwoegen met loodzware koffers op de terugreis naar hun vaderland. Onlangs had ik zelf 113 kilo bij me en keken de Iraniers lachend naar mij, die gekke Nederlander. Het kan verkeren.

In ieder geval, de reis in Amerika zit er bijna op. Grote Satan, tot ziens! Taroof, de Iraanse kunst om iedereen tevreden te laten voelen (of althans de schijn op te wekken), is bij de Iraanse expats in de VS bij vlagen nog sterker dan in Iran. Zoals Nederlandse Canadezen die nog iedere dag hagelslag eten, zeg maar.

De laatste tien dagen bij Newsha's familie hier waren dan ook uitputtend. Vooral omdat er door de ooms en tantes werd gevochten om onze aanwezigheid. We zijn van hot naar her gesleept, hebben moeten vechten om af en toe een koffie te mogen betalen en al Newsha's nichtjes en neefjes hebben van me gewonnen met poolbiljart, voetbal en basketbal. Kortom iedereen was blij & tevreden. Het was alsof we in Iran waren, maar dan met pickup-trucks.

Woensdag nog even in Nederland waar een andere fotografe en Newsha een expositie hebben.

Iincidenten

Ik stel altijd dat als er een Amerikaanse aanval op Iran komt (let op: als), dit middels een incident zal gebeuren. Een incident aan de grens met Irak? Een Amerikaanse bemande spionage vlucht die wordt neergeschoten? Een bedorven pistachenoot in de keuken van het Witte Huis? Alles is mogelijk, zo heeft het verleden wel bewezen.

In Harper's magazine van deze maand iemand die (nog) eens de opmaat naar de oorlog in Vietnam beschrijft. De aanval in de Golf van Tonkin op twee Amerikaans marineschepen was destijds voldoende voor 'tegenmaatregelen', zo vond het Amerikaanse congres. Maar het was een opmaat naar oorlog, zo bleek in de praktijk. Daarnaast werd al duidelijk dat de aanval op de schepen gedeeltelijk een hoax was.

Nou ja, over massavernietigingwapens in Irak hoef ik het natuurlijk niet te hebben (in het kader van de aanstaande verkiezingen: lees hier nog even hoe de Nederlandse regering daar toen over dacht.)

Op dit moment is er een grote Amerikaanse maritieme oefening in de Perzische Golf. Niet dat er iets zal gebeuren, want de Nederlandse onderzeers liggen allemaal in Den Helder deze week. Zoals ik al eerder schreef, hebben de Amerikanen deze nodig voor 'intelligence gathering' omdat hun eigen onderzeers te groot zijn voor de ondiepe wateren in dat gebied. Aan de andere kant, misschien hebben ze hun werk al gedaan. Dat zou ook kunnen.

Berkeley/Satrapi

Vandaag hadden Newsha en ik een toespraakje voor studenten journalistiek op de universiteit van Berkeley. Het ging, hoe kan het ook anders, over Iran (verder hebben we toch niet veel te vertellen).

Newsha liet foto's zien en ik heb het over de (on)mogelijkheden van werken als westerse correspondent in Iran gehad. Het was leuk om te doen. Newsha wilde er direct gaan studeren, maar voor mij waren twee uren in de schoolbanken wel weer genoeg.

Verder goed nieuws. De supergoede boeken van Marjane Satrapi worden verfilmd tot een avondvullende animatiefilm. Eat your heart out, Disney! Hier komt Satrapi! De cartooniste/illustrator is ook wel bekend als nicht van vaste bezoeker van deze site, de Nederanier . Hij ook gefeliciteerd.

Boek(en)

Een vraag die ik veel krijg is, "ga je nog een boek schrijven?" Ooit, in een ver verleden was het een serieus idee van me. Met een 'agent' ben ik toen allerlei uitgevers langsgeweest, maar uiteindelijk werd het niets.

Ten eerste had ik geen tijd om een boek te maken. Ten tweede worden er al zo vreselijk veel boeken geschreven over Iran/het Midden-Oosten. Meestal door mensen die een paar maanden in Iran zijn geweest, of helemaal niet.

Aangezien ik niet echt veel interesse in kledingzaken heb, zit ik hier in de VS veel in boekhandels. Hele schappen zijn er over het Midden-Oosten. Ik vraag me echt af wie dat allemaal moet lezen. Ik niet in ieder geval. In het kader van 'ken het andere geluid' heb ik het boek van Fox-tv commentator Bill o'Reilly gekocht. Hij 'vecht' tegen de 'seculieren' die de 'culturele normen en waarden' van de VS aanvallen. Goh, waar hebben dat meer gehoord?

Maar ik zit er toch weer over te denken. Een boek. Er is wel heel wat gaande rondom Iran. Daarnaast lijkt het me wel een uitdaging om eens wat anders te schrijven dan alle "oh-ik-was-in-Iran-en-moest-een-hoofddoekje-op-verhalen" of "gezien-door-mijn-westerse-bril-begreep-ik-er-niets-van-wat-een-gekke-lui-daar-boeken."

Maar wat dan wel, daar moet ik nog hard over denken. Wat overigens niet betekent dat ik dat boek ook echt ga schrijven.

Iran en VS: de overeenkomsten.

Omdat journalisten altijd over 'verschillen' schrijven, wil ik een paar 'overeenkomsten' tussen Iran(iërs) en Amerika(nen) noemen:

Om te beginnen. Religieuzen zijn er aan de macht. Op (jongeren)feestjes wordt uit plastic bekers gedronken. Valse bescheidenheid is een sociale omgangsvorm. Alles moet groot zijn, in ieder geval auto's, huizen, torens en bruggen.

Wat nog meer? Ze wandelen in beide landen graag in de natuur. De overheid spreekt altijd over 'de vijand'. Vrouwen willen allemaal trouwen. Het vaderland is het centrum van het universum. Kinderen worden verwend. Iedereen telefoneert als een dolle. De televisie staat altijd aan. Leiders hebben een missie. Wie niet verzekerd is, kan het schudden. Men verplaatst zich het liefst per auto, BMW en Mercedes hebben de voorkeur. Bepaalde zenders zijn de spreekbuis van de overheid.

Nog een paar gelijkenissen. Het is vreselijk moeilijk om op goede universiteiten terecht te komen. Nosejobs zijn de normaalste zaak van de wereld. Europa vinden ze een raar, oud continent. Er is prachtige rauwe natuur in beide landen. Het licht hoeft nooit uit, want energie kost niets. Als de benzineprijs wat omhoog gaat is het land te klein. Iedereen staat onder druk om geld te verdienen. Als de zon schijnt (altijd), is het tijd om te barbequen.

Nou ja, ik kan nog wel even doorgaan. Een ding is zeker, als Iran en de VS ooit weer bevriend raken hebben, ze veel om over te praten.

Koerden

Ook al zijn we in San Francisco, het is Iran en Koerdistan wat hier de klok slaat. Het gedeelte van mijn schoonfamilie dat hier woont is Iraans-Koerdisch dus zeggen ze 'shab ghosh' in plaats van 'shab begher' als ze elkaar goedenacht wensen. Mannen noemen elkaar 'kaka', wat ook na al die jaren nog steeds grappig is voor mij.

Verder veel dansen, want dat doen Koerden net zo graag als Perzen. Koerdisch dansen gaat in een rij, de armen gehaakt en pasjes doen. Ik kan alleen de basismoves (stap links, stap rechts, been omhoog, been terug en nog een keer), maar kan redelijk meekomen.

Omdat het zondag is, ik hier op de youtube kan en in Koerdische sferen ben: hier een clip uit de Disney film Madagaskar, maar dan in het Koerdisch.

Bloemen in je haar!

"Als je naar San Francisco gaat, zie er dan op toe dat je bloemen in je haar draagt", zo gaat het bekende liedje van Scott McKenzie. Maar Newsha en ik kwamen totaal verkreukeld aan na een nachtvlucht en bloemen waren er niet te vinden.

We hebben wel aardige mensen ontmoet, zoals het lied verder gaat. Het eindpunt van onze Amerika-reis is hier, omdat een paar van Newsha's oom's een tantes hier wonen. Het weer is in ieder geval beter dan in New York. We zitten hier nog gewoon in tshirt buiten. Direct Iraans gegeten natuurlijk, waar ik wel aan toe was. Newsha's familie zegt standaard dat ik dun ben, en daar wordt dan direct wat aan gedaan. Fijn is dat. Zeker na al dat gore Amerikaanse voer.

Newsha's tante is zangeres, dus het is een dolle boel hier. Newsha's zus is er ook, dus we hebben een gezellig familie weerzien.

Voor de duidelijkheid, de mensen op de foto's zijn geen familie. Althans daar ga ik voor het gemak even van uit.

Mijlpaal

Ook al zit ik dan in de VS (nog even), ben blij dat jullie dit log nog steeds lezen. Ik ben nu tien maanden met deze site bezig en heb veel geleerd. Zo zijn de comments op mijn stukken soms zeer waardevol. En de mailtjes die ik krijg geven vaak ook nieuwe invalshoeken.

Laat ik het erop houden dat Iran een land is waarover veel mensen extreme opvattingen hebben. Ik probeer daar (in de krant en ook op deze site) tussen te balanceren en doe een poging om een overzicht van de gemiddelde mening in Iran te geven. En kom op, het is best een leuk land. Kom eens langs zou ik zeggen.

Deze week zit onzemaninteheran.nl over de 100.000 bezoekers en 3.000.000 hits. Ey, ik ben tevreden, bedankt.

Schaatsen

Vandaag hebben Newsha en ik de schaatsen onder gebonden en pirouettes gedraaid op de ijsbaan bij het Rockefeller centre. Ja, Newsha kan schaatsen. Ik snap het ook niet.

Dat was een blije afwisseling, want we sjokten al de hele dag door de stad tussen fotowinkels en andere bezienswaardigheden. Eerder al namen we zo'n toeristenbus door de stad waarbij Newsha in slaap viel en ik bijna bevroor op het 'upper deck' tussen de andere toeristen uit Atlanta: "Where you from? Holland? And you live in I-Ran?? That's just crazy... Where is Holland???"

Op 't werk is het ook spannend, zo hoor ik. Vanuit Iran kreeg ik een radio-transcript waaruit duidelijk wordt dat Iraanse invloedrijken zich zorgen/boos maken over de nucleaire onderhandelingen. Een analist op de staatsradio vreesde/dreigde dat de Europeanen deze week gaan zeggen dat er niet meer met Iran te onderhandelen valt.
Dat zou betekenen dat de zaak nu echt voor de VN-veiligheidsraad komt, waar deze week vijf niet permanente leden worden verkozen. Het is spannend tussen Guatemala (pro-westen) en Venezuela (met "ruik ik daar sulfur?" Chavez).

De conservatieve krant Kayhan heeft andermaal opgeroepen om uit het Non-proliferatieverdrag te stappen. Maar dat hebben ze wel vaker geschreven.

Ver weg/Isolatiepod

Als deze (verre) reis me een ding leert, is het wel dat Iran niet bij te houden is vanuit het buitenland. Nieuws wordt altijd uitvergroot en dus vertekend. Ik hoor allerlei berichten die ik in Iran zo zou kunnen checken.

Zo zou er geen snel internet meer worden doorgegeven, tenminste niet sneller dan 128K. Dat zou betekenen dat je geen filmpjes meer kan kijken en moeilijker radio kan luisteren via internet. Maar of het klopt weet ik niet, want ik ben nu dus in de VS.

Verder klagen er websites over het liberale voorkomen van actrice Hedieh Tehrani, die zich te 'los' zou kleden. Tehrani is echt het rolmodel voor de urbane Iraanse jonge vrouw (of was dat tenminste een paar jaar geleden).

De krant Sharq gaat morgen misschien open (onder een andere naam). Ik moet het maar zien, want zeker weet ik het niet.

Kortom, nieuwtjes die ik in Iran zo na zou kunnen gaan. Vanuit het buitenland blijft het gissen of ze enigszins kloppen. Ik vraag me of hoe mensen die niet in Iran wonen alles goed bij kunnen houden. Mij lukt het niet, wie weg is mist de nuance.

Amerika is overigens best leuk, maar waarom kijkt niemand elkaar aan op straat? De Ipod is hier een Isolatiepod, waarmee je je afschermt van de buitenwereld. Iedereen heeft er een.

Voor de NRC-lezers, op dit moment is mijn bureau-redactrice Carolien Roelants in Iran.

Kinderen

'Kinderen zijn hinderen', zeggen mensen wel eens. Maar in Iran zeggen ze dat kinderen het huwelijk zoet maken. Nu hebben Newsha en ik geen kinderen (kat Eskandar woont nu in bij mijn schoonouders) maar wie weet willen wij ook ooit wel ons leven zoet maken.

Nu heb ik wel eens geschreven dat ik nooit een Iranier zal worden omdat de Iraanse overheid buitenlandse mannen geen paspoort geeft. Dit is nogal in tegenstelling tot uitspraken van taxichauffeurs tot diplomaten, die -als ze horen dat ik met een Iraanse ben getrouwd- maar al te graag zeggen "dat je nationaliteit wordt bepaald door degene met wie je bent getrouwd." Ik lach dan altijd als een boer met kiespijn, maar dat doe ik wel vaker in Iran. Dus wat maakt het uit.

Onlangs is er echter een wet aangenomen die het lachen doet vergaan. Namelijk dat onze kinderen (mochten die ooit komen, be omide khoda)ook al geen Iranier mogen worden, want getsiebah buitenlandse man is papa. In wat als een hervorming wordt gebracht, is nu besloten (in alle wijsheid natuurlijk) dat de kinderen nu op hun 18e hun nationaliteit mogen kiezen. Tot die tijd kunnen ze een visum aanvragen in Iran.

Lees dit interessante stuk hierover. Natuurlijk, vroeger was de wet nog slechter, dus het is een vooruitgang. Maar probeer dit straks maar eens aan kleine Babak Erdbrink uit te leggen. Overigens heeft een Britse collega van me al twee kinderen met een Iraanse in Iran, voor hem is dit allemaal best lastig.

Kortom, wij houden het nog even bij katten.

Sportvliegen

Toch leuk, toeval. Zat vanmiddag te lunchen in de straat waar opeens een vliegtuigje tegen een gebouw vloog. "Wat een hoop sirenes?", zei ik nog. "Vast donut-uitverkoop", antwoorde mijn New Yorkse gesprekspartner.

Enfin. We liepen naar buiten en daar werden we aangeklampt door een oude dame met te veel lippenstift op. "Er is een vliegtuig tegen een toren gevlogen", vertelde ze. Ach, wat een gek vrouwtje, dacht ik bij mezelf en maakte me klaar om haar vriendelijk te woord te staan.

Maar inderdaad, vliegtuig tegen toren, paniek op straat, allemaal televisie ploegen en uiteindelijk helemaal niets (geen terreur maar ongeluk = saai). Wel mooi om te zien hoe alle registers worden opengetrokken. De straat stond direct zwart met politiewagens. In Teheran zou dat ook zo zijn, maar wel een uur te laat.

Kunst in NYC

Koud drie uur in New York en we zaten al bij een galerie-opening. Bij de ingang stond een man in een soort vogelverschrikkers-pak, die zei dat mijn kleren leuk waren. Dat had al een waarschuwing moeten zijn. Binnen organiseerde een of andere geflipte Iraanse ex-prinses een soort... Ja, wat was het nu eigenlijk?

Er was een filmpresentatie, maar die hebben we gemist. Er waren mensen met veren in hun haar en witte stippen op hun gezicht. Er was een schilder die een 'performance' hield, begeleid door een rasta-dwerg op een trommel. En er was een stel waarvan de man op een beschilderde cello speelde, in een microfoon zoemde en heel serieus was. De vrouw had een masker op en veren aan haar vingers en danste door de zaal.

Kortom, Newsha en ik kwamen niet meer bij. Vooral toen de geflipte ex-prinses werd aangekondigd als "visionair, profete en brengster-van-al-het-Goeds". Op de vodka na had ze het hele evenement zelf betaald.

Buiten kwamen we nog een groepje orthodoxe joden, tegen die op een maf fietsje over Times square reden. Die hadden vast ook een feestje.

Volkerenmoorden & excuses

Dat geschiedenis de uitkomst is van degenen die hem interpreteren, zagen we al na de holocaust-ontkenning van Ahmadinejad. Plosteling bleken mensen een heel andere kijk te hebben op de jodenvervolging in de tweede wereld oorlog (let op: ik zeg hier niet dat hij gelijk heeft).

Vervolgens was ik in NL waar het alleen maar ging over de Turkse genocide tegen de Armenen, en Nederlands-Turkse partijleden die dat weer ontkenden. Een schande, zo vond het CDA en haalde de kandidaten van de lijst.

Op het festival hier in Washington waar Newsha een tentoonstelling heeft, lopen ook veel 'native Americans' rond. Indianen dus. Vandaag wordt in de Verenigde Staten 'Columbus-dag' gevierd, naar de dag dat dit continent werd 'ontdekt' door Christoffer Columbus. "Maar het werd helemaal niet ontdekt", vertelde Larry (een indiaan) me. "Want mijn volk was er al."

De rest is 'geschiedenis': de meeste Indianen werden uitgemoord door de Europeanen (die weer Amerikanen werden). Ik vroeg Larry of er op een bepaald moment verontschuldigingen door de Amerikaanse overheid waren gemaakt voor deze genocide. Was er ook een 'Native American' day?

Die excuses zijn gemaakt (vorige jaar), al mag er niet worden geclaimd tegen de overheid. Maar nog steeds proberen de Amerikanen hun verleden weg te moffelen. "Onlangs is er een nieuw nationaal Native American museum geopend. En daar wordt met geen woord gerept over de volkerenmoord op de Indianen", vertelde Larry (en anderen) me.

Wat ik bedoel te zeggen is, dat als je constant blijft afrekenen met het verleden, je heel ver terug kan gaan. En hoe langer het geleden, hoe kleiner de impact. Gelukkig heeft Nederland al excuses gemaakt voor de slavenhandel. Nu het CDA nog met excuses voor de kruistochten.

En als we dan toch bezig zijn. Mijn excuses voor die bommelding in de vierde klas (dat ze dat geloofden!) en het spijt me dat ik -toen ik 8 was- de pop van mijn zusje heb onthoofd (een ongelukje). Claims kunnen helaas niet worden geaccepteerd.

Journalistiek rendenment

Gisteren op bezoek geweest bij de redactie van de Washington Post. Ik ken wat mensen daar en die wilden me rondleiden. Los van de grotere aantallen journalisten (730!), waren er op het eerste gezicht niet veel verschillen met NRC.

In Rotterdam hebben ze al flatscreens, terwijl ze in DC nog met oude monitors moeten werken. Verder zijn er evenveel buitenlandredacteuren, een mix van jong en oud en werken er aardige, geinteresseerde journalisten/mensen.

Na wat handjes geschud en praatjes gemaakt te hebben, namen ze me mee naar een van de dagvergaderingen waar de mogelijke verhalen voor de voorpagina werden gekozen. Iedere chef moet de artikelen van zijn verslaggevers 'pitchen' voor de hoofdredacteur. Die beslist en er is geen discussie. Dat was vrij interessant.

Het echte verschil met NRC zit natuurlijk in de manier waarop de Washington Post wordt geleid. Waar NRC en alle andere PCM kranten zijn overgenomen door Apax, een hedgefund club, is de Washington Post in handen van een familie, de Grahams.

"Die verlangen niet van die gigantische winstmarges van ons", vertelde een van de adjunct- hoofdredacteuren me. "De directie zien we hier nooit." Ik kan geen aantallen noemen, maar de Washington Post hoeft zeker 8 procent minder rendement te maken dan NRC en de Volkskrant. "Dus houden we meer geld over voor journalistiek."

Omdat ook in de VS de lezers liever googlelen/kwijlend naar de tv staren, is de Washington Post ook een gratis krant begonnen. "Zo hebben we Metro buiten de deur gehouden." Vorige jaar zijn er desondanks ontslagen gevallen. Hun website maakt winst, iets wat ik ook wel een prestatie vindt. Hun internet redactie, zit in het hart van het redactie-lokaal, wat volgens de adjunct de samenwerking met de papieren krant erg helpt.

Verder regent het hier vrij hard.

G. Satan vs. As v/h Kwaad

Geen enkel probleem bij de Amerikaanse douane, net met mijn (Nederlandse) in Iran afgegeven paspoort. "Heb je wat meegenomen uit Europa?", vroeg de douanier droog. "Ik zei: ja een luchtje voor mijn vrouw." Aha. "Welkom in Amerika", antwoorde de dame. Ik zit nu in Washington.

Verbazingwekkend hoeveel oude Teheran-gangers hier hun kamp hebben opgeslagen (en dan heb ik het alleen maar over collega's en diplomaten). Het ziet ernaar uit dat het hele Iran-sanctie-carnaval zich wellicht volgende week naar de VN in NYC gaat verplaatsen. Laat me toch eens met rust, zo ik zeggen.

Gefeliciteerd!

Bent u een Iranier in Nederland? Gefeliciteerd, u bent de best geintegreerde bevolkingsgroep in ons land volgens het CBS. U werkt, leert en hebt Nederlandse vrienden. Ik ben trots op u, want ik weet hoe lastig het kan zijn.

Dit doet mij natuurlijk afvragen hoe geintegreerd ik ben in Iran. Voorlopig ben ik tevreden over mezelf. Ik spreek -iewat gebrekkig- Farsi, ben dol op shirin polo (zoete rijst) en tachin. Ik versta de kunst van het taroof (op vriendelijke manier dingen zeggen die je eigenlijk niet meent. En daar kunnen wij Nederlanders heel wat van leren). Ik werk, zij het voor een Nederlandse krant. En Iraanse vrienden heb ik in overvloed. Khaili bad ghol shodam en ik ben altijd te laat. Wat nog meer?

Een minpuntje is natuurlijk dat ik me helemaal suf kan aanpassen, maar een paspoort er niet inzit voor buitenlandse mannen die met een Iraanse getrouwd zijn. Sterker nog, onlangs is besloten door Iran's wijze parlement dat onze kinderen tot hun 18e niet de Iraanse nationaliteit zullen krijgen.

Dat maakt natuurlijk allemaal -nog- niet uit, en vandaag hef ik het glas op u, Iranier in Nederland, Pers in de kou, bloemrijk spreker in aardappelland, verfijnde danser op een vloer vol hoppezakken, vrouwelijke vrouw in winkelstraat met kort haar. Makkelijk is het niet, maar u doet het!